PCOS – Wat kun je er zelf aan doen?

PCOS echo

Het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS) is de meest voorkomende hormoonstoornis bij vrouwen. Naar schatting 5 tot 10% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd lijdt er aan. Het behoort helaas ook tot de meest voorkomende oorzaken van onvruchtbaarheid. Dat wil echter niet zeggen dat het onmogelijk is om op de natuurlijke manier zwanger te worden. Natuurlijke middelen en een gezonde levensstijl zijn het belangrijkste om PCOS tegen te gaan.

Wat is PCOS?

Bij PCOS is de hormoonbalans verstoord. De eierstokken maken te veel mannelijke hormonen aan. Het niveau van het follikel stimulerend hormoon (FSH), dat de rijping van de eiblaasjes stimuleert, is meestal te laag en het testosteronniveau te hoog. Ook het insulineniveau kan verhoogd zijn en dat stimuleert de eierstokken om nog meer mannelijke hormonen aan te maken. Het gevolg is dat er vochtblaasjes (cysten) groeien in de eierstokken. “Polycysteus” betekent dat er veel cysten zijn. Deze liggen vaak als een parelketting rond de eierstokken.

Symptomen zijn:

  • de eisprong en menstruatie zijn onregelmatig of blijven uit
  • vergrote eierstokken
  • hirsutisme: overmatige beharing volgens een mannelijk patroon, bijvoorbeeld gezichts- of borstbeharing
  • een vette huid en puistjes (acne)
  • overgewicht

Wat gebeurt er bij PCOS?

Ongeveer twee weken voor je menstruatie vindt de eisprong plaats. Dan komt een rijpe eicel uit een van je eierstokken via een eileider in de baarmoeder. Op dat moment is je vruchtbaarheid het grootst.

Bij PCOS is de eisprong onregelmatig of blijft uit. Dit merk je doordat de periode tussen menstruaties lang is: vijf tot zes weken (oligomenorroe). Of de eisprong en de menstruatie blijven gedurende een half jaar of langer uit (amenorroe). Dit is een groot probleem. Bij een onregelmatige eisprong weet je niet wanneer je vruchtbaar bent. En als de eisprong uitblijft, ben je al die tijd onvruchtbaar.

Maar bij veel vrouwen geeft PCOS geen klachten, omdat ze de pil gebruiken. Zij komen er vaak pas achter, als ze stoppen met de anticonceptiepil omwille van een kinderwens. Na het stoppen blijkt dat de menstruatie onregelmatig is of uitblijft en dat een zwangerschap lang op zich laat wachten.

PCOS kan vastgesteld worden door middel van een bloedonderzoek en een echoscopie. Het bloed wordt onderzocht op de aanwezigheid van mannelijke en vrouwelijke hormonen. Met een inwendige echo wordt gekeken of er cysten aanwezig zijn.

De behandeling

PCOS kan heel goed behandeld worden door je voeding en leefstijl aan te passen. Mijn ervaring is dat al binnen enkele weken grote verbeteringen optreden. Voor de volledigheid zal ik ook de algemene behandeling beschrijven.

Het medische circuit

De traditionele medische behandeling bestaat meestal uit het toedienen van vrouwelijke hormonen. Dit kan via tabletten of injecties. Deze hormonen kunnen zorgen voor een eisprong en zo de kans om zwanger te worden vergroten. Maar het toedienen van hormonen heeft veel nadelen. Ze kunnen nare bijwerkingen hebben. Sommige vrouwen krijgen er opvliegers van. Anderen voelen zich labiel qua stemming en krijgen depressieve klachten. Op het moment dat je zwanger wil worden en dat niet lukt, ben je vaak al somber en angstig. Hormonen kunnen dit verergeren. Stress verkleint op zijn beurt de kans op een zwangerschap en zo is de cirkel rond.

Een andere mogelijkheid is een operatie aan de eierstokken (dit wordt niet vaak gedaan). Tijdens een kijkoperatie brandt de arts kleine gaatjes in de eierstokken. Hierdoor wordt de hormoonbalans (tijdelijk) hersteld. Maar dit is niet zonder risico’s. Door de operatie kunnen verklevingen rond de eierstokken ontstaan. Hierdoor kan de eicel soms niet gemakkelijk meer in de eileider terechtkomen. Dit kan tot onvruchtbaarheid of een buitenbaarmoederlijke zwangerschap leiden.

Gelukkig zijn er ook natuurlijke remedies. Een aangepast dieet, voldoende beweging en kruiden kunnen helpen bij de behandeling van PCOS.

Voeding en PCOS

Door verkeerde voeding gaat de bloedsuiker- en de insulinespiegel omhoog. Dit kan ervoor zorgen dat het lichaam meer mannelijke hormonen aanmaakt. Het kan ook overgewicht en obesitas tot gevolg hebben en dat is een belangrijke factor bij het ontstaan van PCOS. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen ook zorgen voor een laaggradige ontsteking. Ontsteking is een belangrijk co-factor bij het ontstaan van PCOS. Met een aangepast dieet kan PCOS op een natuurlijke manier worden behandeld.

Punten waar je op moet letten:

  • Zet maaltijden op tafel van een hoogwaardige kwaliteit, gebruik bij voorkeur biologische producten.
  • Vermijd alle gefrituurde voedingsmiddelen en transvetten. Verhitte plantaardige olie kan het ovulatiepotentieel (de kans op een eisprong) van vrouwen met PCOS zelfs met 73% verminderen.
  • Vermijd alle voorverpakt en bewerkt voedsel, vooral snacks en junk food.
  • Zorg voor een stevig en voedzaam ontbijt. Uit onderzoek is gebleken dat dit de vruchtbaarheid kan doen toenemen bij vrouwen met PCOS.
  • Eet minder suikers en koolhydraten, omdat zij kunnen leiden tot een verhoogd bloedsuikergehalte en dat is van invloed op de productie van mannelijke hormonen.
  • Vermijd de consumptie van zuivel op basis van koemelk. Koemelk bevat verschillende soorten hormonen, die de hormoonbalans kunnen verstoren.
  • Eet groente in alle kleuren van de regenboog, van alles uit de zee, vis, eieren en gevogelte, fruit en noten en zaden.
  • Voedingssupplementen, vitamines, mineralen en visolie kunnen je dieet aanvullen. Met name vitamine D is belangrijk voor de vruchtbaarheid. Een tekort hieraan verhoogt de kans op PCOS. Zonlicht is de belangrijkste bron van vitamine D, maar helaas is de zonnekracht in Nederland het grootste deel van het jaar niet sterk genoeg. Daarom is het aan te bevelen om een supplement te gebruiken.

Meer bewegen

Gezond eten geeft al een enorme verbetering, maar wil je nog wat extra’s, dan is beweging belangrijk. Als je verder zittend door het leven gaat, heb je nog steeds meer kans op PCOS. Beweeg daarom minstens 30 minuten per dag.

Voldoende beweging is belangrijk om overgewicht tegen te gaan. Het kan helpen om af te vallen, als dat nodig is. Maar ook als je geen overgewicht hebt, is bewegen goed voor je. Het verbetert de stofwisseling, herstelt de hormoonbalans en het stimuleert de vetverbranding.

Verkies krachttraining boven cardio. Krachttraining verbetert je stofwisseling, herstelt je bloedsuikergehalte en versterkt je immuunsysteem. Een personal trainer kan je helpen om een aangepast trainingsschema op te stellen.

Bewegen in de buitenlucht kan ook heel ontspannend werken en stress tegengaan. Maar je hoeft niet per se intensief te sporten. Pak wat vaker de fiets en wandel een half uur per dag. Dat helpt ook al.

Kruiden tegen PCOS

Natuurlijke middelen kunnen een heilzaam effect hebben en voorkomen dat je hormonen moet gaan gebruiken. Kruiden zijn beter voor je lichaam en hebben over het algemeen niet de nare bijwerkingen van medicijnen.

Kruiden kun je in verschillende vormen gebruiken: vers, gedroogd, tabletten, thee of tinctuur (een oplossing met alcohol die als druppels te gebruiken is).

Van bepaalde kruiden is bekend dat ze een gunstige invloed hebben op PCOS.

Monnikspeper of kuisboom (vitex agnus castus) helpt bij het herstellen van de hormoonbalans.

Melkdistel of Mariadistel (silybum marianum) bevordert de stofwisseling en de afbraak van overtollige hormonen via de lever.

Andere voorbeelden zijn broccolikiemextract, curcuma (geelwortel) en groene thee extract.

Zelf dokteren?

Voor de beste resultaten van een natuurlijke behandeling is het verstandig om deskundige begeleiding te zoeken. Ga niet experimenteren met kruiden en voedingssupplementen. Laat je van tevoren goed informeren en stippel samen met de deskundige een evenwichtig plan uit op basis van een gezond dieet, voldoende beweging en supplementen. Dit vergroot de kans op een natuurlijke zwangerschap aanzienlijk.

About The Author

Jenaida

Sinds 2010 heb ik mij gespecialiseerd in voeding, leefstijl en mindset als medicijn. Mijn missie als fertiliteitsarts is om stellen met vruchtbaarheidsproblemen te helpen om op een natuurlijke manier hun kinderwens in vervulling te laten gaan.

Geef een reactie